بررسی نظام‌سازی سیاسی در خلافت اسلامی(بررسی نقش دبیران) و نظام‌سازی در جمهوری اسلامی‌ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو علمی و دانشجوی دکتری دانشگاه پیام‌نور

2 استاد دانشگاه پیامنور (نویسنده مسئول)

3 دانشیار دانشگاه پیام‌نور

4 استاد دانشگاه پیام‌نور

چکیده

هدف اصلی این پژوهش بررسی تطبیقی جایگاه دبیران ایرانی در نظام‌سازی سیاسی خلافت اسلامی و کادرهای متخصص اداری و سازمانی پیش از انقلاب در نظام‌سازی در یک دهۀ نخست ج.ا.ا. بوده است. هدف مقاله آن بوده تا با مقایسۀ دو دورۀ تاریخی و الگوهای نظام‌سازی آنها نشان دهد که چگونه تداوم سنت سیاسی می‌تواند موجب حفظ ساختارهای اداری-بورکراتیک جامعه بشود یا این که با انقطاع در سنت و نهادهای سیاسی، اختلالهای کارکردی را در جامعه موجب گردد. رویکرد مقاله تاریخی-تطبیقی بوده و از روش اسنادی برای جمع‌آوری داده‌ها استفاده شده، مقاله در جمع بندی به این نکته رسیده که فرآیند دولت سازی بعد از تحولات انقلابی مستلزم برخی تداومهای ساختاری بوده که در غیاب آنها امکان پذیر نبوده است. براین اساس استقرار و نظم سیاسی نوین امکان پذیر نمی شد مگر با کاربست تجربۀ سیاسی کادرهای تخصصی نهادها و سازمانهای دولت مدرن که با بصیرت و دقت نظر عُقلای انقلاب، از جمله حضرت امام، امکان استفاده از آنها فراهم شد. بی تردید در خلاء چنین امکانی فرآیند تکوین نظم سیاسی در ایران پساانقلابی دچار نقصان می شد و چه بسا بحرانهایی غیرمنتظره و لاینحل را ایجاد می کرد.

کلیدواژه‌ها