مبانی و شیوه‌های ارزیابی خسارت معنوی ناشی از نقض قرارداد و پیامدهای اجتماعی آن پس از انقلاب اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه آزاد اسلامی زنجان

2 استاد حقوق خصوصی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران (نویسنده مسئول)

3 استاد حقوق خصوصی گروه حقوق خصوصی دانشگاه آزاد اسلامی زنجان

چکیده

خسارت معنوی در نظام‌های مختلف حقوقی، با وجود چالش‌های فراوان پذیرفته شده حقوق ایران نیز از این قاعده مستثنی نیست. اهمیت این نوع خسارت به دلیل آثار اجتماعی آن از رهگذر تأثیر بر روح و روان انسانهاست نقض یک تعهد، یا وقوع جرمی چنان تأثیر عمیقی بر زندگی اجتماعی اشخاص می‌گذارد. که نتیجه‌آن را می‌توان در روابط و تقابل با دیگران یا سایر تعاملات اجتماعی به طور ملموس مشاهده کرد.از آنجائیکه حفظ حرمت و کرامت انسان‌ها و وفای به عهد، از آموزه‌های دینی است. توجه به جبران این نوع ضرر منتج از مبانی آن می‌باشد بررسی منابع فقهی و قانونی بیانگر آن است،جبران ضرر معنوی فارغ از منشأ آن دارای مبانی غنی از لحاظ قانونی و فقهی است. اما در عمل و در مقام رسیدگی دچار کم توجهی و در چالش جدی است. اول اینکه محاکم ایران از این نوع خسارت استقبال نمی‌کنند و آراء صادره بسیار کم و محدود است. اگرچه همین آراء هم علی الاصول پس از انقلاب اسلامی اصدار یافته است.دوم اینکه پس از پذیرش این نوع خسارت در مراجع قضایی در مقام جبران و ارزیابی نیز دچار مشکل خواهد بود. در این مقاله ضمن بیان مبانی قانونی و فقهی و پیامدهای اجتماعی خسارت معنوی، برای هر دو چالش راهکار ارائه گردیده است.

کلیدواژه‌ها