جایگاه آزادی در اندیشه‌ سیاسی آیزایا برلین و آیت‌الله نائینی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه علوم سیاسی- مسائل ایران ، واحد تهران مرکزی،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران

2 دانشیار گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی،دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران ، ایران (نویسنده مسئول)

3 دانشیار گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی،دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران ، ایران

4 استاد یار گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی،دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران ، ایران

چکیده

پژوهش مقاله‌ حاضر به بررسی مفهوم آزادی و جایگاه آن در تفکر سیاسی آیزایا برلین که از متفکران برجسته‌ قرن بیستم محسوب می‌شود و آیت‌الله محمدحسین نائینی که عالم و مجتهد بزرگ دوران مشروطه‌ است، می‌پردازد. سوال اصلی مقاله‌ حاضر این است: در فلسفه‌ سیاسی برلین و نائینی، مفهوم آزادی چه جایگاهی را به خود اختصاص داده است؟ در پاسخ به این سئوال، فرضیه‌ زیر مطرح می‌شود: هم برای برلین و هم برای نائینی، آزادی و رفع موانع آزادی به قدرت انسان در تصمیم‌گیری و حق انتخاب در دو سطح فردی و جمعی منجر می‌شود. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که با وجود بعضی تفاوتهای ماهوی بین سیستم فکری و روش‌شناسی برلین (متفکری لائیک و بی‌اعتنا به دین) و نائینی (مجتهد و دیندار)، مفهوم آزادی برای هر دو آنچنان واجد اهمیت است که حتی برای بررسی سایر ابعاد مهم تفکر این دو اندیشمند، باید به برداشت آنها از این مفهوم رجوع کرد. نوع روش تحقیق در این مقاله، توصیفی – تحلیلی و بر مبنای مطالعات کتابخانه‌ای است.

کلیدواژه‌ها