بررسی تطبیقی نقش و جایگاه زنان در اندیشه و نهضت امام خمینی و امام موسی صدر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی، گروه علوم سیاسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

2 گروه علوم سیاسی، واحد اهواز

3 استادیار گروه علوم سیاسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

چکیده

زنان مسلمان ازیک‌طرف با رویکردی از جایگاه زن در غرب مواجه هستند که بر مبنای تشابه حقوق زن و مرد بر حضور بی‌قیدوشرط زنان در تمامی عرصه‌ها تأکید می‎ورزد؛ و از طرف دیگر با نگرش تفریطی روبرو می‎باشند که با تکیه‌بر برخی تفاوت‎های بیولوژیک بین زن و مرد، زن را فرودست مرد می‎داند براین اساس برای زدودن افراط‌وتفریط‌های ذکرشده، رویکردی اسلامی و عقلانی با دیدگاهی نوگرایانه و میانه که بر مشارکت زنان در زمینه‌های مختلف سیاسی، اجتماعی، اقتصادی با اعمال برخی محدودیت‌ها تأکید می‌کند پدید آمد. این پژوهش با رویکرد توصیفی و تحلیلی به بررسی آرا و اندیشه‌های دو اندیشمند بزرگ نوگرا و میانه‌رو شیعه، امام خمینی و امام موسی صدر پرداخته و نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که دیدگاه‌های اسلامی و عقلانی آنان بر اساس فقه سیاسی و پویای تشیع دارای تشابهات فراوان و رویکردی بر مبنای تکامل‌گرایی زنان می‌باشد که نگرش‌های پیشین را افراط‌گرا یا تفریط‌گرا دانسته و با موازین شرع و فرهنگ حاکم بر جامعه اسلامی ناسازگار می‎بینند و معتقدند که سعادت جامعه انسانی در پرتو توازن میان زن و مرد و قرار گرفتن هر یک در جایگاه مناسب خود، تأمین می‌شود، نه در تقابلی که سنت‌گرایان گفته‎اند و نه در تشابهی که جهان غرب بر آن تأکید دارد بر اساس این رویکرد که بیانگر نگرش اسلام نسبت به زن است، زنان مانند مردان در عرصه‎ اجتماعی پایگاه و موقعیت مناسب دارند و مسئولیت‎های اجتماعی متعددی به‌طور یکسان متوجه زن و مرد می‎باشد.
زنان مسلمان ازیک‌طرف با رویکردی از جایگاه زن در غرب مواجه هستند که بر مبنای تشابه حقوق زن و مرد بر حضور بی‌قیدوشرط زنان در تمامی عرصه‌ها تأکید می‎ورزد؛ و از طرف دیگر با نگرش تفریطی روبرو می‎باشند که با تکیه‌بر برخی تفاوت‎های بیولوژیک بین زن و مرد، زن را فرودست مرد می‎داند براین اساس برای زدودن افراط‌وتفریط‌های ذکرشده، رویکردی اسلامی و عقلانی با دیدگاهی نوگرایانه و میانه که بر مشارکت زنان در زمینه‌های مختلف سیاسی، اجتماعی، اقتصادی با اعمال برخی محدودیت‌ها تأکید می‌کند پدید آمد. این پژوهش با رویکرد توصیفی و تحلیلی به بررسی آرا و اندیشه‌های دو اندیشمند بزرگ نوگرا و میانه‌رو شیعه، امام خمینی و امام موسی صدر پرداخته و نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که دیدگاه‌های اسلامی و عقلانی آنان بر اساس فقه سیاسی و پویای تشیع دارای تشابهات فراوان و رویکردی بر مبنای تکامل‌گرایی زنان می‌باشد که نگرش‌های پیشین را افراط‌گرا یا تفریط‌گرا دانسته و با موازین شرع و فرهنگ حاکم بر جامعه اسلامی ناسازگار می‎بینند و معتقدند که سعادت جامعه انسانی در پرتو توازن میان زن و مرد و قرار گرفتن هر یک در جایگاه مناسب خود، تأمین می‌شود، نه در تقابلی که سنت‌گرایان گفته‎اند و نه در تشابهی که جهان غرب بر آن تأکید دارد بر اساس این رویکرد که بیانگر نگرش اسلام نسبت به زن است، زنان مانند مردان در عرصه‎ اجتماعی پایگاه و موقعیت مناسب دارند و مسئولیت‎های اجتماعی متعددی به‌طور یکسان متوجه زن و مرد می‎باشد.

کلیدواژه‌ها