رهیافت انقلاب اسلامی

رهیافت انقلاب اسلامی

مهاجرین افغانستان و پیامدهای اجتماعی و اقتصادی آن برای جامعه ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
رضا فکری بارکوسرائی 1
علی شیرخانی 2
محمد ترابی 3
1 دانشجوی دکتری رشته جامعه شناسی اقتصادی و توسعه ، گروه علوم سیاسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی ، قم ، ایران
2 استاد گروه علوم سیاسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران(نویسنده مسئول)
3 دانشیار گروه علوم سیاسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی ، قم، ایران
چکیده
مهاجرین از عوامل اصلی خیز اقتصادی کشورها می باشند که با برگشت حواله های پولی یا رمیتنس­ها می­توانند کشور مادری خود را منتفع سازند. رمیتنس­ها ، انتقال پول ، کالا و ویژگی های مختلف توسط مهاجران به کشورهای مبداء یا مادری خود می باشند. گرچه مفهوم رمیتنس، فقط جنبه پولی را در برمی­گیرد ، ولی رمیتنس­ها جریان­های پولی و غیرپولی مانند رمیتنس های اجتماعی را نیز در بر می گیرند. این پژوهش با واکاوی تبارشناسی مفهوم رمیتنس مهاجرین افغانستان، علاوه بر تدقیق بر روی مفهوم رمیتنس، تلاش دارد به این سئوال پاسخ دهد که جریان رمیتنس اقتصادی و اجتماعی مهاجرین افغان چه پیامدهایی برای جامعه ایران در حوزه اجتماعی و اقتصادی دارد؟؛ مقاله حاضر با این فرض مرتبط بودن مهاجرین و جریان رمیتنس افغانستانی­ها در ایران، به این نتیجه رسیده است که جریان رمیتنس مهاجرین نه تنها بخش مالی را در بر می­گیرد بلکه دارای تاثیرات اجتماعی و فرهنگی متعددی در جامعه مقصد (ایران) نیز هست که برای آن می­تواند هم فرصت باشد و هم تهدید. تغییر بافت جمعیتی و ایجاد شکاف­های قومی – مذهبی و تغییر فرهنگ کار و اشتغال و گسترش اقتصاد غیررسمی و مشاغل کاذب از تاثیرات منفی حضور مهاجرین است و رونق بخشی به صنایع ساختمان و معدن و تنوع بخشی به نیروی کار انسانی ارزان و پرتلاش از تاثیرات مثبت مهاجرین افغانستانی می باشد. روش تحقیق در این پژوهش ، تحلیلی – توصیفی  و بر پایه اطلاعات میدانی ، منابع کتابخانه ای صورت می گیرد.
کلیدواژه‌ها
رمیتنس
مهاجرین افغان
رمیتنس اجتماعی
تاثیرات اجتماعی
مهاجرت
  • اعظمی،هادی؛ حسینی،سیدمحمدحسین؛ صادقی، وحید (1400). «تبیین دیاسپورای افغان در شهرستان ممسنی»، مجله مطالعات اجتماعی اقوام، دو.ره 2، شماره 1.
  • زنگنه، محسن (1398). «حضور مهاجران افغانستانی برای اقتصاد ایران، فرصت یا تهدید؟»، سایت جامعه خبری تحلیلی الف.
  • سلیمی،زرگار (1402). «رمیتنس اجتماعی؛ مفهومی مهم در گذار به توسعه»، روزنامه دنیای اقتصاد، شماره 5942.
  • شــــاطریان, محســــن؛گنجــی پــور, محمــود. (1389). «تأثیر مهاجرت افغان ها بر شرایط اقتصادی و اجتماعی شهر کاشان». فصلنامه علمی و پژوهشی پژوهش و برنامه ریزی شهری, 1(3), 83-102.
  • متقی, سمیرا. (1394). «تأثیر عوامل اقتصادی بر مهاجرت در ایران؛ تأکید بر شاخص‌های درآمد و بیکاری. سیاست‌های راهبردی و کلان», 3(شماره 11),
  • Acaps(2023), Remittances: the scale and role of private financial transfers, Thematic report 27 July 2023
  • Agunias, D.R. and Newland, K. (2012), Developing a Road Map for Engaging Diasporas in Development, analysis of the households’ behavior
  • Brinkerhoff, J.M. (2011), “Diasporas and conflict societies: conflict entrepreneurs, competing interests or contributors to stability and development?” Conflict, Security & Development, Vol. 11 No. 2, pp. 115-143.
  • BUENO, Xiana; PRIETO-ROSAS, Victoria (2019) “Migration Theories”. GU, Danan; DUPRE, Matthew E. (Eds) Encyclopedia of Gerontology and Population Aging. Springer, Cham (ISBN: 978-3-319-69892-2).
  • Clara Albrecht, Britta Rude and Tanja Stitteneder* Afghanistan’s Free Fall – Return of the Taliban and Flight as a Last Resort, ifo Institute., CESifo Forum 6 / 2021 November volume 22
  • Daniel Garrote-Sanche(2023), International Labor Mobility of Nationals: Experience and evidence for Afghanistan at macro level, Managed International Labor Mobility as Contribution to  Economic Development and Growth”  Washington, DC
  • De Haas, H. (2010). Migration transitions: a theoretical and empirical inquiry into the developmental drivers of international migration. Oxford : University of Oxford
  • Jorge Eduardo Mendoza Cota and Eliseo Díaz González(2008), Are remittances a source of saving and investment in Mexico? A regional
  • Kthleen,N & Sonia Plaza( 2013),what we know diaspora & economic Policy rief journal. Migration policy institute
  • demetriou, Towards post nationalism? Diasporic Identities & the political process, university of kent , 1998 Movement in Turkey since the 1980s.” In The Kurdish Nationalist Movement in 1990s: N.Y.:
  • PATRICIA WEISS FAGEN with MICAH N. BUMP(2005 ), REMITTANCES IN CONFLICT AND CRISES: How Remittances Sustain Livelihoods in War, Crises, and Transitions to Peace, International Peace Academy, www.ipacademy.org
  • Rezaei Zadeh, Maryam (2023).”The Afghan Immigrant Crisis in Iran and the Rise of Afghanophobia”.
  • Shain, Y. & A. Barth (2003), ‘Diasporas and international relations theory’, International
  • Stark, O. (1991) The Migration of Labor, Cambridge and Oxford: Blackwell.
  • Taylor, J. (1999). The New Economics of Labor Migration and the role of remittances in the migration process. International Migration, Volume 37(Issue 1), 63–88.
  • World bank (2023), Leveraging Diaspora Finances for Private Capital Mobilization, Migration and Development Brief 39  December 2023
  • World bank. (2011,2024). Migration And Remittances Factbook (2nd Edition ed.). Washington: The World Bank.