رهیافت انقلاب اسلامی

رهیافت انقلاب اسلامی

مواجهه‏ بانک‏ های ایرانی با تحریم‏ های بین‏ المللی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، گروه حقوق خصوصی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی شیراز، ایران
2 گروه حقوق خصوصی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران
3 استادیار گروه حقوق، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی شیراز،ایران
چکیده
از بدو تاسیس جمهوری اسلامی تا به امروز، به دلیل رویارویی با غرب و چالش با نظام بین‏الملل، تحریم‏های اقتصادی به درجات مختلفی به ایران تحمیل شده‏اند که تحریم بانک‏ها از جمله مهم‏ترین آنها می‏باشد. در مقابل، راهبردهایی با هدف خنثی کردن تحریم‏ها یا کاهش فشارهای ناشی از آنها تعریف شده است که ظرفیت‏سازی درون‏شبکه‏ای بانکی و بازتعریف مسئولیت مدنی بانک‏ها در بحث اعتبارات اسنادی، از آن جمله است. سئوال اصلی تحقیق حاضر این است: نقش روابط بانکی مبتنی بر اعتبارات اسنادی جهت مواجهه با تحریم‏های بانکی بین‏المللی چیست؟ بر اساس فرضیه‏ تحقیق، موضوع را باید بخشی از راهبردهای ضد تحریمی در نظر گرفت که به دنبال تبدیل تهدید ناشی از تحریم‏ها به فرصت‏های اقتصادی از طریق ظرفیت‏سازی و مقاوم‏سازی نظام بانکی است. با این همه، یافته‏های تحقیق نشان می‏دهد که نه تنها این هدف محقق نشده است، بلکه نظام بانکی ایران به دلیل عدم مراوده با نظام بانکی بین‏المللی دچار آسیب‏های جدی شده است. مقاله‏ حاضر به شیوه‏ توصیفی ـ تحلیلی نگاشته شده و در آن داده‏ها به روش کتابخانه‏ای و از طریق فیش‏برداری تهیه شده‏اند.
کلیدواژه‌ها

  • ابراهیمی، سیدنصرالله و یارحسین، شادی (1391). «آثارتحریم بر اجرای قراردادهای بازرگانی بین‏المللی از منظر فورس ماژور». دوفصلنامه الهیات و علوم اسلامی دانش حقوق مدنی، دوره1، شماره 2، صص 12-2.
  • اسدی، زهره و یاوری، کاظم (1400). «اثر تحریم‏ها بر ناپایداری مالی بانک‏های ایران». فصلنامه اقتصاد مقداری (بررسی‏های اقتصادی سابق)، زمستان 1400، 18 (4)
  • اسماعیلی، حمیدرضا و رضایی، اسماعیل (1399). «بررسی راهکارهای جایگزین استفاده از اعتبارات اسنادی در شرایط تحریم». هفتمین کنفرانس بین‏المللی پژوهش‏های مدیریت و علوم انسانی در ایران، تهران، 21 اسفند 1399.
  • باقری پرمهر، شعله و لکی، زهرا (1402). «بررسی نقش تحریم‏های اقتصادی بر تعامل شاخص سلامت بانکی و سودآوری بانک‏ها». مدیریت بانکی و بانکداری اسلامی، بهار 1402، دوره 9، شماره 22، صص 124ـ101.
  • بیات، محسن (1391). «تاریخ تحریم ایران؛ تحول در آسیب‏پذیری‏ها و ماهیت تحریم‏ها». فصلنامه سیاست خارجی، سال بیست و ششم، شماره 4، زمستان 1391،
  • خلیقی مقدم، جواد؛ صابریان، علیرضا؛ آقایی بجستانی، مریم (1401). «چالش‏های الگوی اقتصاد مقاومتی در اندیشه آیت‏الله خامنه‏ای از منظر گفتمان انقلاب اسلامی». رهیافت انقلاب اسلامی، سال شانزدهم، شماره 59، تابستان 1401، صص 128ـ111.
  • سیدنورانی، سیدمحمدرضا؛ مرتضی عبادی؛ امرالله امینی و محمدتقوی تقوی‏فرد (1398). «بررسی تاثیر تحریم‏های اقتصادی بر کارایی بانک‏های ایران». مطالعات راهبردی بسیج، سال بیست و دوم، شماره 83، تابستان 1398.
  • ضیائی، سید یاسر و تلبا، مهدی (1394). «تاثیر تحریم بانکی به مثابه فورس ماژور بر نظام حقوقی گشایش اعتبار اسنادی». دانشنامه حقوق اقتصادی، سال بیست و دوم، شماره 8، پاییز و زمستان 1394.
  • قلیزاده زاوشتی، مهدی؛ فضلی، صفر؛ کشاورز ترک، عین‏الله؛ ابن‏الرسول، اصغر (1397). «سناریوهای پیش روی بانک‏ها و نهادهای مالی وابسته به نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با تحریم‏های نظام بانکی». آینده‏پژوهی دفاعی، سال سوم، شماره 8، بهار 1398.
  • کیماسی، مسعود؛ غفاری‏نژاد، امیرحسین و رضایی، سولماز (1394). «تاثیر تحریم‏های نظام بانکی کشور بر سودآوری آنها». فصلنامه پژوهش‏های پولی ـ بانکی، سال نهم، شماره 28، تابستان 1395، صص 197ـ171.
  • مافی، همایون و عبدالصمدی، راضیه (1395). «بررسی تطبیقی وصف تجریدی در اسناد تجاری با اصل استقلال در اعتبارات اسنادی». فصلنامه پژوهشنامه بازرگانی، شماره 77،
  • مقصودپور، محمدعلی؛ سلیمی‏فر، مصطفی و صالح‏نیا، نرگس (1401). «تاثیر تحریم بانک مرکزی بر انباشت سرمایه مالی بخش خصوصی در ایران». توسعه و سرمایه، دوره هشتم، شماره 1، صص 43ـ23.
  • نفیو، ریچارد (1397). هنر تحریم‏ها: نگاهی از درون میدان. تهران: معاونت پژوهش‏های اقتصادی.
  • همایونی، احمد (1391). «بررسی ماهیت حقوقی اعتبار اسنادی و ضمانت‏نامه‏های بانکی بین‏المللی و مقایسه آن دو». فصلنامه پژوهشی اتاق بازرگانی، شماره ششم.
  • Emami, S. (2024). “Beyond Sanctions: The Resistance Economy as the Islamic Republic of Iran’s Policy Discourse for Economic Independence”. Journal of World Sociopolitical Studies, 8(1): 171-201. https://doi.org/10.22059/wsps.2024. 371398.1408
  • Eyler, R. (2007). Economic Sanctions: International Policy and Political Economy at Work. Palgrave, New York.
  • Farzanegan, Mohammad Reza and Batmanghelidj, Esfandyar (2023). “Understanding Economic Sanctions in Iran; A Survey”. Econst Voice, 20(2): 197-226. Available at: https://doi.org/10.1515/ev-2023-0014
  • Gutmann, Jerg; Mathias Neuenkirch and Florian Neumeier (2023). “The impact of economic sanctions on target countries: A review of the empirical evidence”. EconPol Forum, 3/2023, Volume 24, 5-10.
  • Hufbauer, G. C., J. J. Schott, K. A. Elliott and B. Oegg (2009). Economic Sanctions Reconsidered, Peterson Institute, Washington DC.
  • Kaab, A., Hashemizadeh, F., Varnaseri, A. (2021). “Resistive Economy in Iran: Challenges and Prospects”. Journal of Resistive Economics (OAJRE), 9(2), 75-84.

Mishkin, F. S. (2010). The Economics of Money, Banking & Financial Markets. Prentice Hall..