روابط شهروندان و دولت موضوعی است که از دیرباز دغدغه مورد توجه متفکران در حوزه‌های حقوق عمومی و فلسفه سیاسی بوده است. مسئله برای آنان اندیشیدن به مکانیزم­هایی بوده است که به واسطه آنها بتوانند روابط بین جامعه و حکومت را به نحویی تنظیم کنند تا هم حقوق شهروندان حفظ و تامین شود و هم این که حکومت توان اداره و راهبری جامعه را داشته باشد. در همین راستا، برای متفکران جهان اسلامی در عصر مدرن همیشه این مسئله حیاتی نیز مطرح بوده که چگونه از ظرفیت­های فکری و تمدنی اسلامی برای پروبلماتیک­های جهان مدرن استفاده کنند. از همین رو، پرسش اصلی این مقاله به آثار اصل برائت بر تدوین حقوق شهروندی در قوانین موضوعه ایران اختصاص داده شده است. فرضیه مقاله آن است که اصل برائت به عنوان یکی از اصول پایه در فقه شیعه، توان و ظرفیت بالایی برای کاربرد در حقوق عمومی و تنظیم رابطه شهروند و دولت دارد. یافته‌های تحقیق نشان داده است که روابط شهروندی و حقوق ناشی از آن، که یکی از عمده‌ترین مسائل سیاست در عصر تجدد است، را می‌توان به واسطه سازوکارهای تقنینی تنظیم کرد و در این راستا می‌توان از اصل برائت و آثار حقوقی ناشی از آن بهره برد. روش این تحقیق توصیفی-تحلیلی و شیوه جمع آوری داده‌ها اسنادی و کتابخانه‌ای بوده است.