رهیافت انقلاب اسلامی

رهیافت انقلاب اسلامی

الگوی ارتقاء شاخصهای کیفیت محیطی در چارچوب توسعه پایدار در روستاهای هدف گردشگری ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
علی ذوالفقاری 1
سعید صالحی مرزیجرانی 2
محمود تیموری 3
1 دانشجوی دکتری، گروه معماری، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران
2 استادیار گروه معماری، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران. (نویسنده مسئول)
3 استادیار گروه معماری، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران
چکیده
گردشگری به‌عنوان یکی از بخش‌های کلیدی در توسعه پایدار، نقش مهمی در بهبود اقتصاد محلی، حفظ محیط‌زیست، و ارتقاء کیفیت زندگی جوامع میزبان ایفا می‌کند. در چارچوب توسعه پایدار، گردشگری می‌تواند با مدیریت صحیح منابع، ضمن ایجاد فرصت‌های اقتصادی و شغلی، به حفظ منابع طبیعی و فرهنگی کمک کند. این نوع گردشگری، به‌ویژه در مناطق روستایی، به‌عنوان ابزاری مؤثر برای توسعه پایدار مطرح شده است. در مطالعه منظر روستایی، شناخت ماهیت و ارزش‌های ذاتی مکان و ساختار منظر، به‌ویژه در شرایط خاص اقلیمی و جغرافیایی، نقشی حیاتی در توسعه گردشگری دارد. در این پژوهش که هدف آن تدوین مدل ارتقاء شاخص‌های کیفیت محیطی در چارچوب گردشگری پایدار است، مناطق نمونه گردشگری غرب ایران انتخاب شده‌اند تا جنبه‌های ناشناخته و مبهم در این بستر مشخص شوند. این تحقیق از نوع کاربردی و ازنظر گردآوری اطلاعات توصیفی-تحلیلی بوده و با استفاده از روش ترکیبی شامل مشاهده، مصاحبه، پرسشنامه و داده‌های آماری انجام شده است. جامعه آماری شامل متخصصان حوزه گردشگری و برنامه‌ریزی است و نمونه آماری حدود 10 نفر از گروه‌های کانونی را دربرمی‌گیرد. عوامل جذب گردشگران به روستاها شامل ویژگی‌های مورفولوژیکی، شیوه زندگی، آداب و صنایع‌دستی محلی، رسوم فرهنگی، جاذبه‌های طبیعی، حیات‌وحش و آثار تاریخی است. از جاذبه‌های کلیدی روستاها، معماری بومی و ترکیب هماهنگ منظر سخت و نرم با استفاده از مصالح بومی است. برای توسعه پایدار گردشگری روستایی، تقویت این مؤلفه‌ها و تدوین سند توسعه‌ای جامع که به ابعاد مختلف پرداخته و پارادایم گردشگری روستایی را بهبود بخشد، ضروری است.
کلیدواژه‌ها
توسعه پایدار
کیفیت محیطی روستا
گردشگری پایدار
ایران
  1. قاسم زاده، غلام رضا، ساعی ارسی، ایرج(1402)، « جامعه شناسی روستایی ایران و عوامل موثر در توسعه گردشگری »، فصلنامه رهیافت انقلاب اسلامی، سال هفدهم، شماره 64، صفحه 258-237.
  2. روزنامة رسمی جمهوری اسلامی ایران. (1389) شمارة 19204، مورخ 14/11/1389.
  3. نوربخش، بهمن و سعید میرترابی. (1399، تابستان) «ضعف اجماع نخبگان و پیامدهای آن بر چرخة سیاستگذاری توسعه در ایران (برنامه­های اول، دوم، و سوم توسعه ج.ا. ایران،» فصلنامة علمی رهیافت انقلاب اسلامی. 14، 51: 134-113.
  4. ویسی، هادی. (1396، زمستان) «بررسی سیاست­گذاری صنعت گردشگری در قوانین بالادستی جمهوری اسلامی ایران،» فصلنامة مطالعات راهبردی سیاست­گذاری عمومی. 7، 25: 112-93.

    5. منابع انگلیسی

    1. Bramwell, B., & Lane, B. (2000). Tourism Collaboration and Partnerships: Politics, Practice and Sustainability. An International Journal of Tourism and Hospitality Research, 12(1), 2-9.
    2. Brundtland, G. H. (1987). Our Common Future: Report of the World Commission on Environment and Development. Oxford University Press.
    3. Harrison, D. (2014). Tourism and the Sustainable Development Goals: A Case Study of Community Engagement. Journal of Sustainable Development, 7(6), 33-44.
    4. McMichael, P. (1996). Development and Social Change: A Global Perspective. Pine Forge Press.
    5. Meadows, D. H., Meadows, D. L., Randers, J., & Behrens III, W. W. (1972). The Limits to Growth. Universe Books.
    6. Pezzey, J. C. (1992). Sustainability: An Economic Approach. World Bank Publications, 1-31.
    7. Sachs, J. (2015). The Age of Sustainable Development. Columbia University Press.