رهیافت انقلاب اسلامی

رهیافت انقلاب اسلامی

تحولات ورود رمز ارزها در فرآیند تصمیم گیری و الزامات حقوقی جرم انگاری جعل و کلاهبرداری در آن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه حقوق، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران
2 استادیار گروه حقوق، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران
چکیده
پیدایش ارزهای رمز محور مبتنی بر فناوری دفتر کل توزیع‌شده، ضمن کاهش هزینه‌ها و افزایش سرعت انتقال ارزش، تحولاتی در تجارت الکترونیک، نظام پولی و بانکی ایجاد کرده است. در عین حال، این ارزها با ویژگی‌هایی مانند گمنامی کاربران، غیرمتمرکز بودن و برگشت‌ناپذیری تراکنش‌ها، فرصت‌هایی برای ارتکاب جرایمی چون پولشویی، کلاهبرداری و جعل فراهم آورده‌اند. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی، به بررسی چالش‌های حقوقی مرتبط با جرایم ارزهای رمز محور و راهکارهای کنترل آنها می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که خلأهای قانونی و نبود تعریف دقیق حقوقی از این ارزها، چالش‌هایی را در رسیدگی قضایی ایجاد کرده است. از جمله پیشنهادهای ارائه‌شده می‌توان به اصلاح قوانین موجود، تصویب قوانین جدید متناسب با ویژگی‌های ارزهای رمز محور، و تقویت همکاری‌های بین‌المللی اشاره کرد. آموزش و توانمندسازی قضات و ضابطان دادگستری و توسعه همکاری میان بخش‌های دولتی و خصوصی نیز به عنوان راهکارهایی برای مقابله با این چالش‌ها مطرح شده‌اند. این اقدامات می‌تواند به کنترل فعالیت‌های مجرمانه مرتبط با ارزهای رمز محور کمک کند و نظام عدالت کیفری را در مقابله با این پدیده نوین توانمند سازد.
کلیدواژه‌ها

                1-                   مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی. ارز مجازی: قانونگذاری در کشورهای مختلف و پیشنهادها برای ایران. شهریور 1397.
2-                   احمدی، حبیب، و رودابه دهقانی، «آراء و اندیشه های اولریش بک (نظریه پرداز جامعه مخاطره آمیز)» ،فصلنامه توسعه اجتماعی، دوره دهم، شماره 2، زمستان 1394 ش.
3-                   برومند، شهرزاد و همکاران، امنیت اقتصادی در ایران و چند کشور منتخب (مطالعه تطبیقی)، تهران، مطالعات اقتصادی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی، 1387 ش.
4-                   بک، اولریش، جامعه در مخاطره جهانی، ترجمه محمدرضا مهدی زاده، تهران، کویر، 1388 ش.
5-                   پاک نهاد، امیر، سیاست جنایی ریسک مدار، تهران، میزان 138 ش.
6-                   پرادل، ژان، تاریخ اندیشه های کیفری، ترجمه علی حسین نجفی ابرندآبادی، چاپ یازدهم، تهران، سمت، 1399 ش.
7-                   خلیلی پاچی، عارف، «امکان سنجی تامین مالی تروریسم در پرتو ارزهای رمز محور»، مندرج در: مجموعه مقالات همایش بین المللی ابعاد حقوقی جرم شناختی تروریسم، تهران، دانشگاهی علامه طباطبایی، 1398 ش.
8-                   دلماس مارتی، می ری، نظام های بزرگ سیاسی جنایی، برگردان علی حسین نجفی ابرندآبادی، چاپ دوم، تهران، میزان، 1398 ش.
9-                   رهبرپور، محمدرضا، «مبانی فقهی ممنوعیت و جرم انگاری در قلمروی اخلاق زیستی»، فصلنامه حقوق اسلامی، سال یازدهم، شماره 42، پاییز 1393 ش.
10-                سیاه بیدی کرمانشاهی و دیگران، حقوق کیفری اقتصادی، تهران، جاودانه، 1397 ش.
11-                سیاه بیدی کرمانشاهی و دیگران، محشای قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز، تهران، جاودانه، 1398 ش.
12-                سیاه بیدی کرمانشاهی، سعید و احمد علی ثالث مؤید، حقوق کیفری اقتصادی، پولشئیی، تهران، میزان، 1396 ش.
13-                شاملو، باقر، و عارف خلیلی پاچی، «مجازی شدن بزهکاری یقه سفیدی در پرتو ارزهای رمز محور»، مجله حقوقی دادگستری، دوره هشتاد و چهارم، شماره 110، تابستان 1399 ش.
14-                شاهیده، فرهاد، و امیرحسین نیازپور، «جرم انگاری پیش دستانه اعمال تروریستی»، آموزه های حقوق کیفری، مشهد، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، دوره هفدهم، شماره 19، بهار و تابستان 1399 ش.
15-                صیقل، یزدان، مطالعه حقوقی – جرم شناختی جرم در جامعه مخاطره آمیز رساله دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، 1397 ش.
16-                فرح بخش، مجتبی، تاثیر فایده گرایی بر جرم انگاری، رساله دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشگاه تهران، 1389 ش.
17-                لارنت چیتن، پیتر و همکاران، پیشگیری از پولشویی و تامین مالی تروریسم؛ راهنمای عملی برای ناظران بانکی، ترجمه مریم کشتکار، تهران، تاش، 1392 ش.
18-                محمودی جانکی، فیروز، و مهرانگیز روستایی، «توجیه مداخله کیفری، اصول و ضروت ها»، پژوهش حقوق کیفری، سال دوم، شماره 3، بهار و تابستان 1392 ش.
19-                میرمحمد صادقی، حسین، و زینب لکی، «رویکردی نوین بر ارجاع کیفری در پرتو اصل وصف گذاری منصفانه»، پژوهش حقوق کیفری، سال هفتم، شماره 27، تابستان 1398 ش.
20-                میرمحمد صادقی، حسین، و علی رحمتی، «مصادیق عدول از اصول کلی حقوق کیفری در جرایم علیه امنیت»، فصلنامه راهبرد، سال بیست و چهارم، شماره 76، پاییز 1394 ش.
21-                نجفی ابرندآبادی، علی حسین، «جرم شناسی حقوقی (درآمدی بر جرم شناسی حقوق کیفری عمومی)، مندرج در: تازه های علوم جنایی، کتاب دوم، زیر نظر علی حسین نجفی ابرندآبادی، چاپ دوم، تهران، میزان، 1395 ش.
22-                نواب پور  ، علیرضا (1397) ، تحلیل فقهی کارکردهای پول رمزنگاری شده (مطالعه موردی بیت کوین)دانشگاه تهران ، دانشکده علوم سیاسی
23-                .همو، «درباره امنیت شناسی (از حق بر امنیت تا حق بر تامین)»،  دیباچه در: رضوانی، سودابه، مدیریت انسان مدار ریسک جرم، تهران، میزان، 1391 ش.
24-                همو، «کیفرشناسی نو – جرم شناسی نو: درآمدی بر سیاست جنایی مدیریتی خطرمدار»، مندرج در: تازه های علوم جنایی، کتاب اول، زیر نظر علی حسین نجفی ابرندآبادی، تهران، میزان، 1388 ش.
25-                نجفی ابرندآبادی، علی حسین، محمد جعفر حبیب زاده، و محمد علی بابایی، «جرایم مانع (جرایم بازدارنده)»، فصلنامه مدرس علوم انسانی (ویژه نامه حقوق)، شماره 37، زمستان 1383 ش.
Charleston Law Review. (2014). Bitcoin, Silk Road, and the Need for a New Approach to Virtual Currency Regulation. 8 Charleston L. Rev., 51.
  Deloitte. (2015). State-Sponsored Cryptocurrency: Adapting the Best of Bitcoin’s Innovation to the Payments Ecosystem. https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/us/Documents/strategy/us-cons-statesponsored-cryptocurrency.pdf
European Central Bank. (2012). Virtual Currency Schemes. October.
  European Securities and Markets Authority. (2016). Discussion Paper, The Distributed Ledger Technology Applied to Securities Markets, p. 8. June 2.
FATF. (2014). Virtual Currencies Key Definitions and Potential AML/CFT Risks. June. https://www.fatf-gafi.org/...
FATF. (2014). Virtual Currencies Key Definitions and Potential AML/CFT Risks. June. https://www.fatf-gafi.org/content/dam/fatf-gafi/reports/Virtual-currency-key-definitions-and-potential-aml-cft-risks.pdf
Gilpin, Lyndsey. (2014). 10 things you should know about Bitcoin and digital currencies.
KAN. OFFICE OF THE STATE BANK COMM'R. (2014). Regulatory Treatment of Virtual Currencies. Ext: https://www.osbckansas.org/...
KAN. OFFICE OF THE STATE BANK COMM'R. (2014). Regulatory Treatment of Virtual Currencies under the Kansas Money Transmitter Act 1. https://www.osbckansas.org/mt/guidance/mt2014_01_virtual_currency.pdf
Kim, Hak J. (2016). Virtual Currency Is Becoming Reality: Is It Opportunity or Disaster. 16 J. Int'l Bus. & L., 75.
Mandjee, Tara. (2015). Bitcoin, its Legal Classification and its Regulatory Framework. Journal of Business & Securities Law, 15(2), Article 4.
Sotiropoulou, Anastasia, & Guegan, Dominique. (2017). Bitcoin and the challenges for financial regulation. Capital Markets Law Journal, 12(4).
UK Government Chief Scientific Adviser. (2016). Distributed Ledger Technology: Beyond Blockchain.
UK Government Chief Scientific Adviser. (2016). Distributed Ledger Technology: Beyond Blockchain.
United Nations Office on Drugs and Crime. (2014). Basic Manual on the Detection and Investigation of the Laundering of Crime Proceeds Using Virtual Currencies. June.
Wagner, Andrew. (2014). Digital v. Virtual Currencies. Bitcoin Magazine. August 22. https://bitcoinmagazine.com/15862/digtal-vs-virtual-currencies/
Wagner, Andrew. (2014). Digital v. Virtual Currencies. Bitcoin Magazine. August 22. https://bitcoinmagazine.com/15862/digital-vs-virtual-currencies/
  Wright, Aaron, & De Filippi, Primavera. (2015). Decentralized Blockchain Technology and the Rise of Lex Cryptographia. March 10.
Wright, Aaron, & De Filippi, Primavera. (2015). Decentralized Blockchain Technology and the Rise of Lex Cryptographia. March 10.