رهیافت انقلاب اسلامی

رهیافت انقلاب اسلامی

تنوع رویکردی به دزدی دریایی(تقابل کالایی سازی امنیت توسط غرب و نگرش ضد سلطه ج.ا. ایران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه حقوق بین الملل، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران
2 استادیار و مدیر گروه حقوق بین الملل، دانشکده حقوق دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزی، تهران، ایران(
چکیده
کشورها به عنوان واحدهای نظم سیاسی بین‌المللی نه تنها دارای حقوق و تکالیف هستند، بلکه می‌توانند همچون اشخاص حقیقی و حقوقی هدف تجاوز به حقوقشان قرار گیرند و به نوعی بزه‌دیده شوند. یکی از جرایمی که از دیرباز علیه کشورها رخ داده، دزدی دریایی است. این پژوهش، با تمرکز بر تفاوت رویکرد ایران و غرب در مواجهه با دزدی دریایی، به بررسی علل این تفاوت راهبردی پرداخته است. فرضیه پژوهش بر این مبنا استوار است که رویکرد ایران، برخلاف غرب، بر مبنای سیاست خارجی ضدسلطه شکل گرفته است. در حالی که غرب با تکیه بر ایدئولوژی نئولیبرالیستی، امنیت دریایی را کالایی‌سازی کرده و از آن به عنوان ابزاری برای تحکیم هژمونی خود بهره می‌برد، ایران تلاش کرده است با اتخاذ رهیافتی مستقل، از وابستگی به نظام بین‌المللی مسلط اجتناب کند و الگوی بازدارنده‌ای را در برخورد با دزدی دریایی تدوین نماید. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که ایران با دو نوع دزدی دریایی مواجه است: دزدی دریایی شخصی، که به صورت سنتی توسط گروه­های مسلح در آبهای بین‌المللی انجام می‌شود، و دزدی دریایی دولتی، که در قالب تحریم‌ها و توقیف کشتی‌ها به دلایل سیاسی و اقتصادی اجرا می‌شود و مشروعیت حقوقی ظاهری یافته است. ایران در برابر دزدی دریایی شخصی، از سازوکارهای متعارف دفاعی و امنیتی استفاده کرده و در برابر دزدی دریایی دولتی، الگوی تقابلی بازدارنده‌ای را به کار گرفته که تا حدی توانسته است صدمات ناشی از این پدیده را جبران کند. رویکرد پژوهش توصیفی-تحلیلی است و داده‌ها از طریق روش‌های اسنادی و کتابخانه‌ای گردآوری شده‌اند.
کلیدواژه‌ها

  • حاجیلو، محمدحسین (1396)، شکنندگی همکاری در فضای هژمونیک و نگاه به شرق در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران.فصلنامه رهیافت انقلاب اسلامی، 11(38)، 69-88.
  • حسین پور، خسرو (1394)، چالش های دزدی دریایی در حقوق بین الملل و ایران، مطالعات فقه اسلامی و مبانی حقوق سال نهم بهار و تابستان 1394 شماره 31
  • حمیدی، عباس (1398)، اصل صلاحیت شخصی مبتنی بر تابعیت در حقوق کیفری ایران، دستاوردهای نوین در مطالعات علوم انسانی سال دوم تیر 1398 شماره 14
  • چرچیل، رابین، لو، آلن (۱۳۸۵)، حقوق بین الملل دریاها، تهران، انتشارات گنج دانش
  • راعی دهقی، مسعود (1390)، اقدام متقابل و حقوق بین الملل، فصلنامه معرفت سال بیستم شهریور 1390 شماره 6 (پیاپی 165) ویژه نامه حقوق
  • ضیایی بیگدلی، محمدرضا (۱۳۹۴)، تحول در مفهوم دزدی دریایی و آثار آن در پرتو حقوق بین الملل، مجموعه مقالات همایش تحولات حقوق بین الملل دریاها بیست سال پس از لازم الاجرا شدن کنوانسیون حقوق دریاها، تهران، انتشارات گنج دانش
  • ضیایی بیگدلی، محمدرضا(1386). حقوق بین المللی عمومی، تهران، انتشارات گنج دانش
  • ضیایی بیگدلی، محمدرضا(1401)، توقیف متقابل نفتکش های ایرانی و یونانی از منظر حقوق بین الملل، انتشار آنلاین سایت شخصی نویسنده
  • قدس، بهاره (1395)، کشتی های توقیف شده در عرصه حقوق دریایی، تهران، انتشارات مجمع علمی و فرهنگی مجد
  • کاظمی، سید سجاد (۱۳۹۹)، ملاحظات حقوق بشری در مقابله کیفری با پدیده دزدی دریایی، دو فصلنامه بین المللی حقوق بشر، دوره ۱۵، شماره 3،
  • کاظمی، سید سجاد، حیدری، سجاد (۱۴۰۰)، مقابله با دزدی دریایی سواحل سومالی و خلیج عدن در پرتو قطعنامه‌های شورای امنیت؛ راهکارهایی مؤثر اما محدود، فصلنامه تحقیقات حقوقی، دوره ۲۴، شماره ۹۴.
  • کاظمی، سید سجاد، (۱۴۰۰)، محاکمه متهمان دزدی دریایی در کشور ثالث (پرونده ویژه؛ کشور کنیا)، پژوهش های حقوقی میان رشته ای، دوره دوم، شماره۵.
  • کدخدایی، خسرو، رحمانی‌نژاد، معصومه ( 1396)، دزدی دریایی: اهداف و انگیزهها، کنفرانس بینالمللی حقوق و مدیریت، 14.
  • محمدی، منوچهر. (1388). برخورد تمدن ها یا برخورد با نظام سلطه (پارادایم جدید در روابط بین الملل). مطالعات انقلاب اسلامی، 5(16)، 11-42.
  • مرادی، حسن، و شهبازی، علی. (1394). عنصر معنوی قتل عمدی در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392. پژوهش حقوق کیفری، 4(13 )، 43-70
  • مولایی، یوسف(1390)، سرقت در حقوق بین الملل، مجله حقوق بین المللی دانشگاه تهران
  • میرمحمد صادقی، حسین، و ایزدیار، علی (1392)، صلاحیت مبتنی بر تابعیت مجنی‌علیه با تأکید بر قانون جدید مجازات اسلامی، فصلنامه آموزه­های حقوق کیفری، 10(5)، 3-38.
  • هاشمی، کامران (1380)، تدابیر جامعه جهانی در مقابله با جرایم بین المللی دریایی، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران
  • هاشمی شاهرودی، سید محمود (1382)، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، تهران، موسسه دایره المعارف فقه اسلامی

 

-              Bueger، Christian (2015)، What is Maritime Security? Department of Politics and International Relations، School of Law and Politics، Cardiff University

. Hajilou, M. H. (2017). Fragility of cooperation in a hegemonic system and Iran’s look to the East in foreign policy. Rahyaft-e Enghelab-e Islami, 11(38), 69-88. (in Persian)

Hosseinpour, K. (2015). Challenges of maritime piracy in international law and Iran. Islamic Jurisprudence and Legal Studies, 9(31), Spring & Summer. (in Persian)

Hamidi, A. (2019). The principle of personal jurisdiction based on nationality in Iran’s criminal law. New Achievements in Humanities Studies, 2(14), July. (in Persian)

Churchill, R., & Lowe, A. (2006). International law of the sea (Ganj Danesh, Trans.). Tehran: Ganj Danesh Publications. (in Persian)

Ra'ei Dehghi, M. (2011). Countermeasures and international law. Ma’refat Quarterly, 20(165), Special Issue on Law, September. (in Persian)

Ziaei Bigdeli, M. R. (2015). The evolution of the concept of maritime piracy and its implications under international law. In Proceedings of the International Conference on Developments in the Law of the Sea, Twenty Years After the Entry into Force of the UN Convention on the Law of the Sea. Tehran: Ganj Danesh Publications. (in Persian)

Ziaei Bigdeli, M. R. (2007). Public international law. Tehran: Ganj Danesh Publications. (in Persian)

Ziaei Bigdeli, M. R. (2022). Reciprocal seizure of Iranian and Greek oil tankers from an international law perspective. Online Publication. Retrieved from https://www.mrziaeibigdelipublications.com. (in Persian)

Ghods, B. (2016). Seized vessels in maritime law. Tehran: Majd Scientific and Cultural Assembly Publications. (in Persian)

Kazemi, S. S. (2020). Human rights considerations in criminal measures against maritime piracy. International Journal of Human Rights, 15(3). (in Persian)

Kazemi, S. S., & Heydari, S. (2021). Combating piracy off the coasts of Somalia and the Gulf of Aden in light of UN Security Council resolutions: Effective but limited solutions. Legal Research Quarterly, 24(94). (in Persian)

Kazemi, S. S. (2021). Trial of maritime piracy suspects in third-party states: A special case study of Kenya. Interdisciplinary Legal Research Journal, 2(5). (in Persian)

Kadkhodaei, K., & Rahmani-Nejad, M. (2017). Maritime piracy: Objectives and motivations. International Conference on Law and Management, 1-14. (in Persian)

Mohammadi, M. (2009). Clash of civilizations or confrontation with the hegemonic system (A new paradigm in international relations). Islamic Revolution Studies, 5(16), 11-42. (in Persian)

Moradi, H., & Shahbazi, A. (2015). The mental element of intentional homicide in the 2013 Islamic Penal Code. Criminal Law Research, 4(13), 43-70. (in Persian)

Molaei, Y. (2011). Theft in international law. University of Tehran International Law Journal. (in Persian)

Mir Mohammad Sadeghi, H., & Izadiyar, A. (2013). Jurisdiction based on the victim's nationality with emphasis on the new Islamic Penal Code. Criminal Law Teachings Quarterly, 10(5), 3-38. (in Persian)

Hashemi, K. (2001). Global measures to combat international maritime crimes (Master's thesis). University of Tehran. (in Persian)

Hashemi Shahroudi, S. M. (2003). Jurisprudential encyclopedia according to the school of Ahl al-Bayt (AS). Tehran: Islamic Jurisprudence Encyclopedia Institute. (in Persian)

Bueger, C. (2015). What is maritime security? Department of Politics and International Relations, School of Law and Politics, Cardiff University.