رهیافت انقلاب اسلامی

رهیافت انقلاب اسلامی

جنگ عادلانه در اسلام و مسیحیت( مطالعه اندیشه فارابی و توماس آگوستین)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه علوم سیاسی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران
2 استادیار گروه علوم سیاسی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران
3 استادیار گروه علوم سیاسی، واحد خرم آباد، دانشگاه ازاد اسلامی، خرم آباد، ایران
چکیده
این پژوهش با هدف بررسی تطبیقی مفهوم جنگ عادلانه در دو سنت فکری اسلام و مسیحیت، با تمرکز بر اندیشه ‌های فارابی و توماس آگوستین انجام شده است. سؤال اصلی تحقیق این است که چگونه اصول جنگ عادلانه در دو مکتب فکری اسلامی و مسیحی شکل گرفته و چه تفاوت ها و شباهت ‌هایی در نظرات فارابی و آگوستین وجود دارد؟ فرضیه تحقیق بر این اساس است که علی ‌رغم تفاوت های دینی و فرهنگی، هر دو اندیشمند به اصول مشابهی مانند مشروعیت جنگ، حفظ حقوق غیرنظامیان، و تناسب در استفاده از خشونت پایبند هستند. روش تحقیق به کار گرفته شده، رویکرد تطبیقی و تحلیلی است که از طریق بررسی متون اصلی دو فیلسوف و تحلیل تطبیقی آن‌ها به انجام رسیده است. یافته ‌های تحقیق نشان می‌دهد که هر دو متفکر جنگ را به‌ عنوان ابزاری اخلاقی برای دفاع از عدالت و برقراری صلح در شرایط خاص می‌پذیرند، اما در برخی موارد مانند نقش دین در تعیین مشروعیت جنگ، دیدگاه‌ های متفاوتی ارائه می‌دهند. این پژوهش می‌تواند به فهم بهتر اندیشه ‌های فلسفی و اخلاقی درباره جنگ عادلانه و کاربرد آن در مباحث معاصر کمک کند.
کلیدواژه‌ها

آزاد ارمکی ،تقی(1393) .اندیشه اجتماعی متفکران مسلمان از فارابی تا ابن خلدون. تهران: انتشارات صدا و سیما.
اشرفی، ابولفضل و حسینی، سیدعلی اکبر(1396)، بررسی و تحلیل محتوای جنگ، جهاد و پرورش نظامی در قرآن با تأکید برمقایسه با ادیان یهودیت، مسیحیت و زردشت، فصلنامه مدیریت نظامی، شماره3
آگوستین قدیس(1391).شهر خدا. ترجمة حسین توفیقی، قم:دانشگاه ادیان و مذاهب.
امامی کوپایی، امیر حسین، عدالت نژاد، سعید و نجف زاده، رضا(1398). سنجه فلسفی جهاد: فارابی، فصلنامه تاریخ و تمدن اسلامی،30،ص 33-69.
امامی کوپایی،امیر حسین،1400،نظریه جنگ عادلانه فارابی،تاریخ تمدن اسلامی،ش 36،صص95-128.
باقری سعید، حقیقت سید صادق (1392). نظریة جنگ عادلانه در فلسفة سیاسی سنت اگوستین. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی،تهران
حمید الله ،محمد(1373).حقوق روابط بین الملل در اسلام. ترجمه : سید مصطفی محقق داماد، تهران: انتشارات علوم اسلامی.
سوادی، عصمت و همکاران(1402) واکاوی عقلی مفهوم جهاد از دیدگاه فارابی، فصلنامه علمی کاوش های عقلی، شماره 2،صفحه 136-159.
سیاوشی ،کرم(1386)، قرآن مکّى و مدنى از نگاه سید قطب،ویژه نامه قرآن وخانواده،شماره 49 و50.
شیرودی،آزاده و کاشانی ،محمد،1397،اخلاق جنگ(حقوق بشر دوستانه) در اسلام و مسیحیت،قم،نشر موسسه بوستان کتاب
فارابی،محمد بن محمد(1382).فصول المنتزعه، ترجمه: حسن ملکشاهی.تهران: انتشارات سروش.
فیضی، م. (1402). صلح عادلانه و جنگ عادلانه و بررسی مبانی و شاخص‌های هر یک. سی و هفتمین کنفرانس بین‌المللی وحدت اسلامی
قاسمی، علی و چهار بخش ،ویکتور بارین(1398)، مسیحیت و حقوق توسل به زور،فصلنامه دیدگاه های حقوقی،دانشکده علوم قضایی و خدمات اداری،ش 49 و 50، صفحه 35-49.
لنگهاوزن،محمد(1387)، «اسلام و نظریه جنگ عادلانه»، اندیشه دینی، شماره 26.
محقق داماد، سید مصطفی (1383)، حقوق بشردوستانه بین المللی،رهیافت اسلامی، تهران: مرکـزنشـرعلـوم اسلامی.
مدد پور ،محمد،1398،کلیسای مسیح و ادوار تاریخ،آبادان،نشر پرسش.
مهدویان، علیرضا، افتخاری، اصغر(1397)، «شاخص های جنگ عادلانه در سیره نظامی امیرالمؤمنین (ع)»، فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام، سال دهم، شماره 38،  صفحه 187-161.
نساج، حمید، بحرانی، مرتضی، (1395). جنگ و صلح در اندیشه سیاسی فارابی، نشریه پژوهش های دفاعی امنیتی اسلام،شماره 2 ، صفحه 143 - 164.
نیکنام ابرکوه، بهناز(1395)، « دکترین مسولیت حمایت : ارتقاء حقوق بشر یا جنگ عادلانه»، فصلنامه سیاست خارجی، دوره 30، شماره 3، صفحه 29-6.
 
Walzer, M. (1977). Just and unjust wars: A moral argument with historical illustrations. Basic Books.
Akhavan Kazemi, B. (2006). Evaluation of Hermeneutics Application in Islamic Political Research. Quarterly Journal of Politics, Faculty of Law and Political Science, (4), 55-76.
Al-Farabi, M. B. M. (2003). Fusul al-Muntaza (H. Malekshahi, Trans.). Tehran: Soroush Publications.
Amiri, Z. (2021). Definition of Just Peace and Just War and Analysis of Their Foundations and Criteria. Retrieved from http://www.taghrib.org/fa/article/.
Ashrafi, A., & Hosseini, S. A. (2017). Analysis of War, Jihad, and Military Training in the Quran, with a Comparative Approach to Abrahamic Religions (Judaism, Christianity, Zoroastrianism). Quarterly Journal of Military Management, (3), 68-103.