این پژوهش به بررسی تطبیقی اندیشه سیاسی آیت‌الله نائینی و جان لاک در باب مشروعیت قدرت و حدود حاکمیت دین می‌پردازد. هدف اصلی تحقیق، تحلیل نقاط اشتراک و افتراق این دو متفکر در تبیین مبانی مشروعیت سیاسی و نسبت دین و سیاست است. سؤال محوری پژوهش آن است که چگونه نائینی و لاک، هر یک در بسترهای متفاوت معرفتی و اجتماعی، به مفهوم مشروعیت قدرت پرداخته‌اند و چه تفاوت‌هایی در تلقی آنها از نقش دین و مردم در حاکمیت سیاسی وجود دارد. فرضیه تحقیق بر این اساس استوار است که با وجود اختلاف مبنایی در نسبت دین و سیاست، هر دو متفکر در تأکید بر تحدید قدرت حاکم و حق نظارت و مقاومت مردم اشتراک دارند. روش تحقیق، کیفی-تحلیلی و مبتنی بر تحلیل مفهومی منابع اصلی و ثانویه است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که نائینی با تفسیر دینی از حکومت مشروطه و تأکید بر عدالت و نظارت مردم، و لاک با نظریه حقوق طبیعی و قرارداد اجتماعی، هر دو به سوی مقیدسازی قدرت و تضمین آزادی‌های عمومی حرکت کرده‌اند، اگرچه مبانی معرفتی و نسبتشان با دین متفاوت است.