رهیافت انقلاب اسلامی

رهیافت انقلاب اسلامی

نقش کارگزاران نظام اسلامی در ارائه الگوی مطلوب حکمرانی بر مبنا ی اعتماد عمومی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه علوم سیاسی، واحد لامرد، دانشگاه آزاد اسلامی، لامرد، ایران
2 استادیار گروه علوم سیاسی، واحد لامرد، دانشگاه آزاد اسلامی، لامرد، ایران
چکیده
در پژوهش حاضر تلاش بر این است تا الگوی مطلوب حکمرانی با توجه به عنصر اعتماد عمومی در نظام و جامعه اسلامی بررسی شود. پرسش مقاله این است که  نقش کارگزاران نظام اسلامی از جهت تحقق الگوی مطلوب حکمرانی بر مبنای اعتماد عمومی چیست؟ نتایج پژوهش نشان داد که عملکرد کارگزاران نظام اسلامی از منظر اعتماد عمومی از دو منظر اعتماد افقی (تعامل و روابط کارگزاران با یکدیگر) و اعتماد عمودی (روابط کارگزاران با مردم) نقش مهمی در شکل گیری الگوی مطلوب حکمرانی دارد. بدین معنا که نقش و عملکرد کارگزاران در تحقق الگوی مطلوب حکمرانی در نظام اسلامی در شکل افقی آن نیازمند در نظر گرفتن عناصر مشورت و شایسته­سالاری، پرهیز از تفرقه و قدرت طلبی و واقع بینی است. همچنین از منظر اعتماد عمودی نیازمند ساده زیستی و پاک دستی، ظلم ستیزی و عدالت و انتقادپذیری است تا بتوان شاکله جامعه مطلوب را تحقق بخشید. سیره عملی و نظری ائمه معصوم (ع)، ابعاد حکمرانی مطلوب را در گرو کاربست اصول یاد شده معرفی نموده که تجربه الگوی جمهوری اسلامی ایران نیز تداوم همین رویه بوده، اما نیازمند عملیاتی ساختن آنان در بستر شرایط امروزی جامعه، پذیرش نقد و انتقاد در قالب فرهنگ عمومی و به شکل نهادی و بیان ملاک­هایی برای تمیز نخبگان شریعت محور، پاکدست و اصلح است تا در پرتو آن بتوان اعتماد عمومی را به عنوان پشتوانه دائمی نظام اسلامی قرار داد. در مقاله حاضر از چارچوب نظری الگویابی و روش توصیفی-تحلیلی استفاده شده است.
کلیدواژه‌ها

ابطحی، سیدمصطفی، آرایش، حسن، سالاری­سردری، فرضعلی (1397)، بررسی و تبیین حکمرانی شایسته در رویکرد حکمرانی نظام جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه راهبرد سیاسی، سال­دوم، شماره­پنجم، صص 64-27. 
احمدی، فیروزه، مشهدی، علی، عطریان، فرامرز (1400)، تحول در مفهوم حکمرانی؛ گذار از حکمرانی سنتی به حکمرانی مدرن الکترونیک، فصلنامه پژوهش­های حقوقی میان رشته­ای، دوره دوم، شماره دوم، صص47-31.
آل غفور، سیدمحمدتقی، محمدی، میثم (1399)، ظرفیت­های حقوق ملت ایران در قانون اساسی و پیشگیری از چالش­های سیاسی و اجتماعی ایران اسلامی، فصلنامه سیاست متعالیه، شماره 29، صص 146-129.
بردبار، غلامرضا، ضرابی زاده، شیما، صالحی، طاهر (1394)، ارائه الگوی حکمرانی خدامدار، فصلنامه مدیریت اسلامی، سال 23، شماره دوم، صص 41-9.
جعفری، علی اکبر، قربی، محمد (1395)، مؤلفه­های منابع سیاسی قدرت نرم در جمهوری اسلامی ایران در افق سند چشم انداز 1404، پژوهش­های سیاست اسلامی، سال چهارم، شماره نهم، بهار و تابستان 95.
حسین­زاده، محمدصالح، بیات، بهرام، نوابخش، مهرداد (1397)، تحلیل جامعه شناختی نقش و کارکرد اجتماعی نخبگان سیاسی (قدرت) در ارتقاء امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران،  فصلنامه مطالعات بین رشته­ای دانش راهبردی، سال هشتم، شماره 31، صص143-121.
رودگر، محمدجواد (1386)، نقش اخلاق و معنویت در کارآمدی نظام سیاسی، فصلنامه حکومت اسلامی، شماره 44.
زارعی، بهادر، احمدی، سیدعباس، پیشگاهی فرد، زهرا، عابدی درچه، محسن (1399)، بررسی رابطه الگوی حکمرانی متعالی و اقتدار ملی در جمهوری اسلامی ایران، مجله پژوهش های جغرافیای سیاسی، سال پنجم، شماره دوم، پیاپی 18، صص24-1.
سلطانی­نژاد، احمد، گودرزی، سهیل (1396)، فناوری اطلاعات و تحول در مفهوم حکمرانی خوب، فصلنامه سیاست، دوره 47، شماره اول، صص97-79.
شهگلی، مراد (1396)، اخلاق سیاسی در نگاه ثقلین؛ نقش نخبگان دینی و سیاسی در ایجاد بصیرت دینی، فصلنامه اخلاق، شماره بیست و یکم، صص 93-55.
صفی­خانی، بهاره، شمس، احمد، درویشی، بابک (1399)، نقش نخبگان بر تعیین سرنوشت و مشارکت سیاسی با تأکید بر نظام جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه رهیافت انقلاب اسلامی، سال 14، شماره 51،صص 92-67.
طاهری، محسن، ارسطا، محمدجواد(1395)، بررسی تطبیقی مبانی اصل شفافیت از دیدگاه اسلام و نظریه حکمرانی خوب، مجله پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب، شماره 9، پائیز 95. صص 1-24.
عابدی اردکانی، محمد (1393)، توسعه نیافتگی سیاسی از منظر فرهنگ سیاسی نخبگان در ایران (1384-1368)، پژوهشنامه علوم سیاسی، سال نهم، شماره چهارم، صص 169-133.
عابدی دورچه، محسن (1399)، الگویابی حکمرانی مطلوب به منظور ارتقای اقتدار ملی جمهوری اسلامی ایران، رساله دکتری جغرافیای سیاسی.
فصیحی، امان الله (1386)، دین و سرمایه اجتماعی، مجله معرفت، شماره 123، صص 23-44.
کلهری، احمد، محسنی، علی، الهی­منش، محمدحسن (1401)، خوانش انتقادی از وضعیت حکمرانی در ایران و راهکارهایی برای حرکت به حکمرانی مطلوب، فصلنامه سیاست متعالیه، سال دهم، شماره36، صص214-195.
کیانی، پاکنوش (1391)، بررسی عوامل مؤثر بر کاهش فساد مالی در سازمان های دولتی، پایان نامه کارشناسی ارشد مدیریت دولتی، تهران: دانشکده مدیریت دانشگاه آزاد اسلامی مرکزی.
محمدی ری شهری، محمد (1388)، میزان الحکمه، قم: انتشارات دارالحدیث.
مسعودنیا، حسین، علی­حسینی، علی،  محمدی­فر، نجات (1393)، نقش فرهنگ سیاسی شیعه در میزان قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه مطالعات راهبردی بسیج، سال هفدهم، شماره 63، تابستان 93.
موسوی خمینی، روح الله (1378)، صحیفه امام، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی  ره
ناظمی اردکانی، محمد (1391)، حکمرانی خوب با رویکرد اسلامی، فصلنامه راهبرد «یاس»، شماره 31.
نصر اصفهانی، مهدی، نصر اصفهانی، علی (1389)، شایسته سالاری در مدیریت جامعه با تأکید بر اندیشه های سیاسی امام علی (ع)، فصلنامه معرفت سیاسی، سال دوم، شماره دوم، صص 160-141.
یاوری، اسدلله(1383)، حق برخورداری از دادرسی منصفانه و آئین دادرسی نوین، مجله حقوق اساسی، شماره 2، تابستان 83، صص 300-256.