رهیافت انقلاب اسلامی

رهیافت انقلاب اسلامی

بررسی امنیت حقوق زیست محیطی بر توسعه پایدار با توجه به اسناد بالا دستی پس از انقلاب اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکترای حقوق خصوصی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استادیار گروه حقوق، واحد تاکستان، دانشگاه آزاد اسلامی، تاکستان، ایران
چکیده
پژوهش حاضر درصدد است بررسی امنیت حقوق زیست محیطی بر توسعه پایدار را در اسناد بالادستی پس از انقلاب اسلامی به بحث بگذارد. یافتهها نشان داده است که توسعه پایدار در عصر کنونی به شدت انسانی شده و تلقی اقتصادی از محیط زیست به هر قیمتی در حال از بین رفتن است؛ از این رو هم اصل 50 از قانون اساسی نیازمند اصلاح به نفع حق بر محیط زیست و توسعه پایدار و قرار گرفتن در ذیل حقوق ملت در اصل سوم از قانون اساسی است.. اما از حیث مقایسه­ای نیز باید گفت که امروزه سیاستهای ابلاغی مقام معظم رهبری در قالب سیاست­های کلی محیط زیستی که در سال 1394 ابلاغ شده است، جنبه اختصاصی و عینی­تری در ارتباط با مسائل زیست محیطی و توسعه پایدار دارد. اما قوانین موجود در دوران پس از انقلاب اسلامی برای آنکه بتوانند پشتوانه تحقق حق بر محیط زیست و توسعه پایدار شوند، نیازمند دور شدن از کلی گویی از جمله تلقی حق عامه از مسائل زیست محیطی و روی آوردن به اختصاصی سازی جرایم، مقررات بازدارنده و بالا بردن هزینه های ارتکاب جرم در عرصه زیست محیطی است. در عرصه خارجی نیز در پیش گرفتن دیپلماسی زیست محیطی برای حل مشکلات زیست محیطی در کوتاه مدت (ریزگردها و مشکلات آبی) و تحقق یک منطقه مبتنی بر توسعه پایدار اهمیت خاصی دارد. در مقاله حاضر از روش توصیفی و تحلیلی و ابزار کتابخانهای بهره برده میشود. چارچوب نظری مقاله نیز حل مسأله و سیاستگذاری مبتنی بر حل مسأله است.
کلیدواژه‌ها

·  امیرارجمند، ا. (۱۳۸۱). مجموعه اسناد بین‌المللی حقوق بشر. تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
·  بوزان، ب. (۱۳۸۹). مردم، دولت‌ها و هراس (م. عطارزاده، مترجم). تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
·  پالمر، ج. ا. (۱۳۸۳). آموزش محیط زیستی در قرن بیست و یکم (م. خورشیددوست، مترجم). تهران: انتشارات سمت.
·  پوپر، ک. ر. (۱۳۹۹)، زندگی سراسر حل مسئله است (ش. خواجیان، مترجم). تهران: انتشارات مرکز.
·  خان‌پور، ل.، رحیمی، م.م.، و پیوندی، ر. (۱۳۹۸). تحلیل و بررسی نقش قوانین کیفری ایران در حفاظت از محیط زیست و توسعه پایدار مقاصد گردشگری. نگرشی نو در جغرافیای انسانی، ۱۱(۴).
·  خواجی، غ. (۱۳۹۱). تحریم اقتصادی از منظر حقوق بین‌الملل با تأکید بر حقوق بین‌الملل اقتصادی و حق توسعه. دوفصلنامه دانش حقوق اقتصادی، ۱۹(۲).
·  رمضانی قوام‌آبادی، م.ح. (۱۳۹۲). حفاظت از محیط زیست در حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه دیدگاه‌های حقوق قضایی، ۶۳، ۹۳۱۴۰.
·  زکوی، م.، و شمس ناتری، م.ا. (۱۳۹۹). بررسی تطبیقی رویکرد ایران (پس از انقلاب اسلامی) و نهادهای بین‌المللی در قبال بحران‌های زیست‌محیطی. فصلنامه رهیافت انقلاب اسلامی، ۱۴(۵۳)، ۱۱۳۱۳۶.
·  شبیری، س.م.، و میبودی، ح. (۱۳۹۲). محیط زیست در ایران و ارائه پیشنهاداتی برای بهبود وضعیت موجود. فصلنامه علوم محیطی، ۱۱(۱)، ۱۹۹۲۳۰.
·  عزیزی، ح. (۱۴۰۰). الزامات محیط زیستی در قراردادهای بالادستی نفت و گاز پس از انقلاب اسلامی. فصلنامه رهیافت انقلاب اسلامی، ۱۵(۵۵). ۲۳۴۰.
·  غفاری، ه.، و کریمی، ع. (۱۳۸۷). هویت دینی و آموزه‌های اخلاقی اسلام و تأثیر آن بر رفتارهای اقتصادی در فرآیند توسعه. در مجموعه مقالات همایش اقتصاد اسلامی و توسعه. مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی. بازیابی‌شده از https://www.civilica.com/Paper-IEDC01-IEDC01_017.html
·  غلامیان حسین‌آبادی، س.، غزنوی قصونی، ا.، و مصطفوی، م.س. (۱۴۰۱). بررسی و تحلیل کارآیی قوانین کیفری محیط زیست در ایران. مجله مدیریت سبز و توسعه، ۲(۲)، ۹۱۱۰۴.
·  فالکس، ک. (۱۳۹۳). شهروندی (م.ت. دلفروز، مترجم). تهران: نشر کویر.
·  فقیه حبیبی، ع. (۱۳۹۹). حکمرانی مطلوب زیست‌محیطی و توسعه پایدار. فصلنامه پژوهش‌های سیاسی جهان اسلام، ۱۰(۳)، ۲۹۷۳۱۳.
·  کرافت، ا.، تریف، ت.، جیمز، ل.، و مورگان، پ. (۱۳۸۳). مطالعات امنیتی نوین (ع. طیب و و. بزرگی، مترجمان). تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
·  کرمی، م.م.، و پورمند، م. (۱۳۸۰). مبانی فقهی اقتصاد اسلامی. قم: پژوهشکده حوزه و دانشگاه؛ تهران: سمت.
·  محمدی، س. (۱۴۰۲). نقش دولت در تأمین توسعه پایدار محیط زیستی در ایران. فصلنامه رهیافت انقلاب اسلامی، ۱۷(۶۵)، ۱۴۱۱۶۰.
·  موسوی داویجانی، س.ن.، پروین، خ.، و شاحیدر، ع. (۱۴۰۲). توسعه پایدار از منظر مؤلفه‌های محیط زیست در نظام حقوقی ایران. فصلنامه دستاوردهای نوین در حقوق عمومی، ۲(۵)، ۲۲۵۵.
·  موسوی، س.ف. (۱۳۸۵). سیر تکامل منابع حقوق بین‌المللی محیط زیست (چاپ اول). تهران: نشر میزان.
·  میرابراهیمی، س.ع. (۱۳۸۹). محیط زیست و استراتژی حقوق اسلامی. چشم‌انداز جغرافیایی، ۵(۱۲)، ۱۳۹۱۵۶.
·  نادری، ش.، و مطلبی، م. (۱۴۰۱). حمایت کیفری از حق بر محیط زیست. فصلنامه تمدن حقوقی، ۵(۱۰). ۴۹۶۹.
·  وکیل، ا. س.، و تحصیلی، ز. (۱۳۹۳). ایران و تحریم‌های بین‌المللی. تهران: انتشارات مجد.·  امیرارجمند، ا. (۱۳۸۱). مجموعه اسناد بین‌المللی حقوق بشر. تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
·  بوزان، ب. (۱۳۸۹). مردم، دولت‌ها و هراس (م. عطارزاده، مترجم). تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
·  پالمر، ج. ا. (۱۳۸۳). آموزش محیط زیستی در قرن بیست و یکم (م. خورشیددوست، مترجم). تهران: انتشارات سمت.
·  پوپر، ک. ر. (۱۳۹۹). زندگی سراسر حل مسئله است (ش. خواجیان، مترجم). تهران: انتشارات مرکز.
·  خان‌پور، ل.، رحیمی، م.م.، و پیوندی، ر. (۱۳۹۸). تحلیل و بررسی نقش قوانین کیفری ایران در حفاظت از محیط زیست و توسعه پایدار مقاصد گردشگری. نگرشی نو در جغرافیای انسانی، ۱۱(۴).
·  خواجی، غ. (۱۳۹۱). تحریم اقتصادی از منظر حقوق بین‌الملل با تأکید بر حقوق بین‌الملل اقتصادی و حق توسعه. دوفصلنامه دانش حقوق اقتصادی، ۱۹(۲).
·  رمضانی قوام‌آبادی، م.ح. (۱۳۹۲). حفاظت از محیط زیست در حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه دیدگاه‌های حقوق قضایی، ۶۳، ۹۳۱۴۰.
·  زکوی، م.، و شمس ناتری، م.ا. (۱۳۹۹). بررسی تطبیقی رویکرد ایران (پس از انقلاب اسلامی) و نهادهای بین‌المللی در قبال بحران‌های زیست‌محیطی. فصلنامه رهیافت انقلاب اسلامی، ۱۴(۵۳)، ۱۱۳۱۳۶.
·  شبیری، س.م.، و میبودی، ح. (۱۳۹۲). محیط زیست در ایران و ارائه پیشنهاداتی برای بهبود وضعیت موجود. فصلنامه علوم محیطی، ۱۱(۱)، ۱۹۹۲۳۰.
·  عزیزی، ح. (۱۴۰۰). الزامات محیط زیستی در قراردادهای بالادستی نفت و گاز پس از انقلاب اسلامی. فصلنامه رهیافت انقلاب اسلامی، ۱۵(۵۵)، ۲۳۴۰.
·  غفاری، ه.، و کریمی، ع. (۱۳۸۷). هویت دینی و آموزه‌های اخلاقی اسلام و تأثیر آن بر رفتارهای اقتصادی در فرآیند توسعه. در مجموعه مقالات همایش اقتصاد اسلامی و توسعه. مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده علوم اداری و اقتصادی. بازیابی‌شده از https://www.civilica.com/Paper-IEDC01-IEDC01_017.html
·  غلامیان حسین‌آبادی، س.، غزنوی قصونی، ا.، و مصطفوی، م.س. (۱۴۰۱). بررسی و تحلیل کارآیی قوانین کیفری محیط زیست در ایران. مجله مدیریت سبز و توسعه، ۲(۲)، ۹۱۱۰۴.
·  فالکس، ک. (۱۳۹۳). شهروندی (م.ت. دلفروز، مترجم). تهران: نشر کویر.
·  فقیه حبیبی، ع. (۱۳۹۹). حکمرانی مطلوب زیست‌محیطی و توسعه پایدار. فصلنامه پژوهش‌های سیاسی جهان اسلام، ۱۰(۳)، ۲۹۷۳۱۳.
·  کرافت، ا.، تریف، ت.، جیمز، ل.، و مورگان، پ. (۱۳۸۳). مطالعات امنیتی نوین (ع. طیب و و. بزرگی، مترجمان). تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
·  کرمی، م.م.، و پورمند، م. (۱۳۸۰)، مبانی فقهی اقتصاد اسلامی. قم: پژوهشکده حوزه و دانشگاه؛ تهران: سمت.
·  محمدی، س. (۱۴۰۲). نقش دولت در تأمین توسعه پایدار محیط زیستی در ایران. فصلنامه رهیافت انقلاب اسلامی، ۱۷(۶۵)، ۱۴۱۱۶۰.
·  موسوی داویجانی، س.ن.، پروین، خ.، و شاحیدر، ع. (۱۴۰۲). توسعه پایدار از منظر مؤلفه‌های محیط زیست در نظام حقوقی ایران. فصلنامه دستاوردهای نوین در حقوق عمومی، ۲(۵)، ۲۲۵۵.
·  موسوی، س.ف. (۱۳۸۵). سیر تکامل منابع حقوق بین‌المللی محیط زیست (چاپ اول). تهران: نشر میزان.
·  میرابراهیمی، س.ع. (۱۳۸۹). محیط زیست و استراتژی حقوق اسلامی. چشم‌انداز جغرافیایی، ۵(۱۲)، ۱۳۹۱۵۶.
·  نادری، ش.، و مطلبی، م. (۱۴۰۱). حمایت کیفری از حق بر محیط زیست. فصلنامه تمدن حقوقی، ۵(۱۰)، ۴۹۶۹.
  وکیل، ا. س.، و تحصیلی، ز. (۱۳۹۳). ایران و تحریم‌های بین‌المللی. تهران: انتشارات مجد..
-         Everrit, Richard A. Carpenter, and S. L. Tu. (1997). Environmental Impact Assesment for Developing Countries in Asia. Volume 1-Overview.
-         Domenico. G (2018). The Ground-Breaking Advisory Opinion OC- of the Inter-American Court of Human Rights: Healthy Environment and Human Rights. Journal of Constitutional Law. 23 (17); pp 1-29.
-         Petrescu, Ioana M, (2010), “The Humanitarian Impact of Economic Sanction”, This is the html Version of the file http://www.essex.ac.uk/ armedcon/story_id/The%20Humanitarian%20Impact%20of%20Economic%20S anctions.pdf. Access Date: 31/3/1393
-         Brand, Ulrich, Görg, Christoph, Hirsch, Joachim, Wissen, Markus, 2008, Conflicts in environmental regulation and the internationalisation of the state: contested terrains, Routledg.
-         Hurlbert, Margot, Gupta, Joyeeta, 2015, The split ladder of participation: a diagnostic, strategic, and evaluation tool to assess when participation is necessary. Environmental Science & Policy, 50
 
 
Palmer, J. E. (2004). Environmental Education in the Twenty-First Century (M. Khorshid Doost, Trans.). Tehran: Samt Publications.
Popper, K. R. (2010). Life is All About Problem Solving (S. Khajian, Trans.). Tehran: Markaz Publications.
Khanpour, L., Rahimi, M. M., & Peyvandi, R. (2019). Analysis and review of the role of Iranian criminal laws in environmental protection and sustainable development of tourism destinations. Journal of New Perspectives in Human Geography, 11(4).
Khaji, G. (2012). Economic sanctions from the perspective of international law with emphasis on international economic law and the right to development. Bi-Quarterly Journal of Economic Law Knowledge, 19(2).
Ramezani Ghavamabadi, M. H. (2013). Environmental protection in the Basic Law of the Islamic Republic of Iran. Quarterly Journal of Judicial Law Perspectives, (63), 93–140.