تحقیق حاضر براساس روش تحلیلی-توصیفی به دنبال پاسخ به این سؤال است که رویکردهای سیاستی و قضایی در قبال جرائم زیست محیطی ارتکابی توسط شرکتهای دولتی چگونه است؟ فرضیه و یافته ها موید این است که شرکتهای دولتی سهم گسترده ای در آلایندگی محیط زیست دارند و در این خصوص شرکتهای دولتی به دلیل مصونیت نسبی که از حیث قانونی و در عمل برای خود می بینند بدون محدویتی خاص به انجام اقدامات آلوده کننده محیط زیست مشغولند. از سوی دیگر مسئولیت کیفری پیش بینی شده در قوانین عام و خاص از آنچنان صنعتی برخوردار است که متأسفانه نمی تواند ضمانت اجرای مناسبی جهت بازدارندگی از این جرائم تلقی شود و لذا لازم است در قوانین مربوطه بازنگری مناسبی از حیث جرم انگاری ، کیفرگذاری و اعمال سیاست کیفری افتراقی به ویژه در مرحله تعقیب و دادرسی در زمینه مقابله با جرایم زیست محیطی بعمل آید. از منظر سیاستگذارانه نیز به منظور جلوگیری از جرائم زیست محیطی شرکتهای دولتی، راهکار پیشنهادی این مقاله درگیرسازی دولت و بخش خصوصی و نهادهای علمی در تدوین و اجرا و ارزیابی سیاستهای زیست محیطی است. پیشفرض این موضوع این است که تا زمانی خود دولت درگیر فرایندهای سیاستی زیست محیطی نشود، امکان به چالش کشیدن نظارتی و حقوقی آن به طور موثر دور از ذهن است.
پوربافرانی، حسن و همتی، مرضیه. (1395). نقد سیاست کیفری ایران در قبال جرائم زیست محیطی. نشریه مجلس و راهبرد، 23(87)، 373-349.
جم، فرهاد. (1387). دسترسی به عدالت زیست محیطی بررسی نظریه موقعیت و ادعاهای منافع عمومی در ایالات متحده. قانون اساسی، 7(9)، 96-81.
حاجیوند، امین؛ صفری، فرشید؛ میرکمالی، علیرضا و سروی سرمیدانی، امید. (1397). مسئولیت کیفری دولت در قبال جرایم زیستمحیطی در ایران: ضرورتها و چالشها. فصلنامه علوم محیطی، 16(2)، 82-65.
زمانی، سیدقاسم. (۱۳۸۱). توسعه مسئولیت بینالمللی در پرتو حقوق بینالملل محیط زیست. مجله پژوهشهای حقوقی، 1(1)، 58-27.
شفایی، عبدالله،درآمدی بر مسئولیت مدنی اشخاص حقوقی، مجله فقه، سال پانزدهم، ش ۵۵٫،1387
شیری، عبدالحسین. (1395). حقوق آلودگی نفت و گاز. تهران: نشر میزان.
عبدالهی، محسن. (1386). حفاظت کیفری از محیط زیست: تأملی در الزامات قانون محیط زیست کیفری. تهران: انتشارات گنجه دانش.
غمامی، سید محمدمهدی و تقینژاد، علی. (1399). تعهدات دولت در قبال «حق بر هوای پاک»: بررسی نظام تقنینی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه علمی مطالعات حقوق بشر اسلامی، 9(1)، 67-51.
فرجاللهی، رضا. (1388). مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی در حقوق فرانسه. تهران: نشر میزان.
فیوضی، رضا. (۱۳۷۹). مسئولیت بینالمللی و نظریه حمایت سیاسی اتباع. ج1، چ1، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
کاتوزیان، ناصر. (1383). اصول حقوق عمومی. چ2، تهران: نشر میزان.
کریمی، روحاله؛ پهلوانزاده، عباس و جلالی، حسین. (1401). تحکیم جایگاه دادخواه خصوصی در دعاوی محیط زیستی علیه دولت. فصلنامه علوم و تکنولوژی محیط زیست، 24(5)، 156-147
مهدوی، محمود؛ علینژاد، آذر (1395). «دموکراسی محیط زیستی؛ رویکرد مشارکتی در پاسخ به آسیبهای محیط زیستی»؛ مطالعات حقوق کیفری و جرمشناسی، دوره3، شماره1، صص 93-110.
Baber, W. F., & Bartlett, R. V. (2015). Consensus and global environmental governance: Deliberative democracy in nature’s regime.Cambridge, MA: MIT Press.
Baber, W. F., & Bartlett, R. V. (2020). A rights foundation for ecological democracy. Journal of Environmental Policy & Planning,22(1), 72–83.
Barry, J. (1998). Rethinking green politics: Nature, virtue and progress. Thousand Oaks, CA: Sage.
Dryzek, J. S. (1987). Rational ecology: Environment and political economy. Oxford, UK: Blackwell.
Dryzek, J. S., & Pickering, J. (2019). The politics of the anthropocene. Oxford: Oxford University Press.
Dryzek, J. S., & Stevenson, H. (2011). Global democracy and earth system governance. Ecological Economics, 70(11), 1865–1874.
Eckersley, R. (1992). Environmentalism and political theory: Toward an ecocentric approach. London: UCL Press.
Fischer, F. (2017). Climate crisis and the democratic prospect: Participatory governance in sustainable communities. Oxford: Oxford
Gundersen, A. G. (1995). The environmental promise of democratic deliberation. Madison: University of Wisconsin Press.
Hedayati Aghmashhadi, Amir and Babu, Suresh Chandra and Daroodi, Masoud and Zahedi, Samaneh and Kazemi, Azadeh, Perspectives on Iran’s Environmental Policy Process: Issues and Constraints (December 18, 2018). IFPRI Discussion Paper
Mitchell, R. E. (2006). Green politics or environmental blues? Analyzing ecological democracy. Public Understanding of Science, 15(4), 459–480.
Mitchell, T. (2011). Carbon democracy: Political power in the age of oil. London: Verso Books.
Pickering Jonathan, Karin Bäckstrand and David Schlosberg.)2020(."Between environmental and ecological democracy: theory and practice at the democracy-environment nexus", Journal of Environmental Policy & Planning, 22:1, 1-15.
Steffen, W., Grinevald, J., Crutzen, P., & McNeill, J. (2011). The anthropocene: Conceptual and historical perspectives. Philosophical Transactions of the Royal Society of London A: Mathematical, Physical and Engineering Sciences, 369(1938), 842–867.
Szulecki, K. (2018). Conceptualizing energy democracy. Environmental Politics, 27(1), 21–41.
Tremmel, J.(2019). The anthropocene concept as a wake-up call for reforming democracy. In T. Hickmann, L. Partzsch, P. Pattberg, & S. Weiland (Eds.), The anthropocene debate and political science (pp. 219–237). London: University Press.
