رهیافت انقلاب اسلامی

رهیافت انقلاب اسلامی

تحولات احزاب کارگری در ایران پس از انقلاب و جایگاه آن در سیاست گذاری جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، رشته علوم سیاسی، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استاد دانشکده حقوق و علوم سیاسی- دانشگاه تهران،تهران، ایران
3 استادیار ، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی،تهران، ایران
چکیده
این پژوهش به بررسی نقش احزاب کارگری در ایران پس از انقلاب اسلامی و تأثیر آنها بر سیاست‌گذاری جمهوری اسلامی می‌پردازد. سؤال اصلی پژوهش این است که آیا احزاب کارگری توانسته‌اند تغییری در سیاست­های حکومتی ایجاد کنند؟فرضیه تحقیق بیان می‌دارد که علی‌رغم تأثیر اولیه احزاب کارگری در سال­های ابتدایی انقلاب، محدودیت­های قانونی، نظارتی و ساختاری باعث تضعیف نقش آنها در سیاست‌گذاری شده است. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. داده‌ها از طریق مطالعه اسنادی و کتابخانه‌ای گردآوری شده و برای تحلیل روابط علت و معلولی از چارچوب نظری تحلیل رفتاری استفاده شده است. یافته ‌های تحقیق نشان می‌دهد که در سال ‌های اولیه پس از انقلاب، احزاب کارگری از طریق فعالیت‌ های صنفی بر تصمیمات حکومتی تأثیرگذار بودند، اما به‌تدریج با  برطرف نشدن خواسته های تشکل‌های مستقل بصورت کافی، نقش آن ‌ها کاهش یافته است. با این حال، در سال ‌های اخیر فضای جدیدی برای کنشگری کارگری از طریق شبکه‌های اجتماعی و مطالبات صنفی شکل گرفته است. این پژوهش بر ضرورت بازنگری در قوانین مرتبط با فعالیت‌های صنفی تأکید دارد و پیشنهاد می‌دهد که اصلاحات ساختاری برای تقویت نقش احزاب کارگری در فرآیند سیاست‌گذاری انجام شود.
کلیدواژه‌ها

  • الف) فارسی
  • «اتحاد بین المللی: نگاهی به اعتراضات کارگری در سال ۱۳۹۹،»(1400، اردیبهشت) ۷ اردیبهشت ۱۴۰۰،https://www.akhbar-rooz.com/111526/1400/02/08/ (10بهمن 1400)
  • امین صارمی، نوذر. (1393) جامعه شناسی جنبش های اجتماعی: تحول کنش های کارگری در ایران. تهران، ناشر:دانشگاه امام صادق، چاپ اول
  • بشیریه، حسین.(1394) زمینه های اجتماعی انقلاب ایران. ترجمه:علی اردستانی، تهران: نگاه معاصر، چاپ سوم
  • تاجیک، محمد رضا و محمد روزخوش. (1387، تابستان) «بررسی نهمین دورة انتخابات ریاست جمهوری ایران از منظر تحلیل گفتمان،» مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه خوارزمی، سال شانزدهم، شماره 61، صص 127-83 http://ensani.ir/fa/article/download/337832 ( 1 آبان 1399)
  • پیران، پرویز.(1384) «فقر و جنبش های اجتماعی در ایران،» فصلنامه علمی پژوهشی رفاه اجتماعی، سال پنجم، شماره 18، صص 62-17، https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?ID=28578 (3 دی 1400)
  • جعفری، پیمان.(1397) «جنبش کارگری، دموکراسی‌خواهی را با خواست عدالت اجتماعی پیوند می‌دهد، در گفتگو با محمد حیدری،» سایت آسو وابسته به بنیاد تسلیمی، https://www.aasoo.org/fa/articles/1906 (5 اردبهشت 1398)
  • حبیب زاده، افشین.(1387) مشارکت سیاسی طبقه کارگر در ایران. تهران: انتشارات کویر؛ چاپ دوم
  • خیراللهی، علیرضا.(1398) کارگران بی طبقه. تهران: اتنشارات آگاه، چاپ دوم
  • دلاپورتا، دوناتلا و ماریو دیانی.(1398) مقدمه‌ای بر جنبش های اجتماعی. مترجم: محمد تقی دلفروز، تهران: انتشارات کویر، چاپ چهارم
  • عارف، پیمان.( 1398، مرداد) «جنبش کارگری و گذار به دموکراسی در ایران،» یورو نیوزhttps://per.euronews.com/2020/05/02/may-day-labor-movement-and-transition-to-democracy-in-iran (7  فروردین 1400)
  • علیزاده، توحید.(2018) «نگاهی به تحرکات کارگری در ایران،م مرکز مطالعات ایرانی آنکارا،https://iramcenter.org/fa/labor-movements-in-iran/ (5  اردیبهشت 1398)
  • فروردین، حسین.( ۱۳۶۱، اردیبهشت) تحلیلی از حقوق صنفی و شورای کارگران و زحمتکشان در جمهوری اسلامی ایران. تهران: انتشارات کاوه، چاپ اول
  • قانعی راد، محمد امین و فرهاد خسروخاور. (1386) «جنبش های اجتماعی جدید پایان مبارزه برای رفاه و سیاست اجتماعی،» فصلنامه علمی پژوهشی رفاه اجتماعی، سال ششم، شماره ۲۵، صص 267-235 http://ensani.ir/fa/article/download/25568 (3 دی 1400)
  • «کارگران ایران پیشتاز جنبش توده ای،» (بهمن 1363). انتشارات سازمان حزب توده،Https://Kar-Online.Com/Node/15753 (5 اردبهشت 1398)
  • کوهستانی‌‌نژاد، مهدی.(1397) «بازگشت جنبش کارگری یک اتفاق جهانی است و مختص ایران نیست، در گفتگو با محمد حیدری،» خبرنامه آسو، https://www.aasoo.org/fa/articles/1761 (5 اردبهشت 1398)
  • گیدنز، آنتونی.(1389) جامعه شناسی،. مترجم: صبوری منوچهر، تهران: نشر نش، چاپ بیست و پنجم
  • مقدم، رضا.( 1399، اردیبهشت) «تشکل مستقل کارگرى چیست؛ سخنرانى رضا مقدم در سمینار نشریه کارگر امروز شهریور١٣٧٤،» انتشارات کارگر امروز؛ چاپ سوم http://www.chiran-echo.com/Tashakol%20M.%20Kargari.pdf (7  فروردین 1401)
  • منوچهری، عباس و دیگران.(1390) رهیافت و روش در علوم سیاسی. تهران: نشر سمت، چاپ دوم
  • نقوی، سید حسین.( 1386، پاییز و زمستان) «جنبشهای اجتماعی جدید در عصر جهانی شدن و تأثیر آن بر توسعه سیاسی در ایران،» دانشنامه حقوق و سیاست، شماره هفت، صص 99-116https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1165324/ (28 مهر 1399)
  • نوایی، بهروز(علیرضا).(1398) «گفت‌وگو با بهروز (علیرضا) نوایی عضو اتحاد بین‌المللی در حمایت از کارگران ایران؛» ۱۶ فروردین ۱۳۹۸؛ https://www.radiozamaneh.com/439997

ب) انگلیسی

Nader, Alireza And Leila Mahnad.(2013) "International Economic Relations," Https://Www.Rand.Org/Blog/2013/04/Labor-And-Opposition-In-Iran.Html, April 22, 2013, 15 Farvardin (1401)

Nomani, Farhad and Sohrab Behdad. (2012) "Labor Rights and the Democracy Movement in Iran: Building a Social Democracy," 10 Nw. J. Int'l, Hum. Rts. (2012), http://scholarlycommons.law.northwestern.edu/njihr/vol10/iss4/4

02 Ordibehesht (1399)

Saber, Mostafa. (2007) "The Working Class In Iran: Some Background - Class Struggles From 1979-1989," Posted By Red Marriott, Nov 18 2007, https://libcom.org/library/working-class-iran-some-background-class-struggles-1979-1989-mostafa-saber  5 Bahman (1400)

Rubin, Michael.(2019) "Why The West Should Support Iran’s Labor Movement," April 10, 2019, https://www.washingtonpost.com/opinions/2019/04/10/why-west-should-support-irans-labor-movement/, 15 Farvardin (1401)

 

Ettehad Beynolmelali. (2021, April). A look at labor protests in 1399. Retrieved from https://www.akhbar-rooz.com/111526/1400/02/08/ (in Persian)

Saremi, N. A. (2014). Sociology of social movements: The transformation of labor activism in Iran. Tehran: Imam Sadeq University Press. (in Persian)

Bashiriyeh, H. (2015). Social backgrounds of the Iranian revolution (A. Ardestani, Trans.). Tehran: Negah Moaser. (in Persian)

Boulehri, R. (2019, March). What did the revolution of the oppressed do to workers? Radio Farda. Retrieved from https://www.radiofarda.com/a/what-happened-to-workers-after-revolution/29791493.html (in Persian)

Tajik, M. R., & Rouzkhoush, M. (2008, Summer). An analysis of Iran’s ninth presidential election from the perspective of discourse analysis. Khwarazmi University Journal of Literature and Humanities, 16(61), 83-127. Retrieved from http://ensani.ir/fa/article/download/337832 (in Persian)

Piran, P. (2005). Poverty and social movements in Iran. Social Welfare Research Quarterly, 5(18), 17-62. Retrieved from https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?ID=28578 (in Persian)

Jafari, P. (2019). The labor movement links democracy-seeking with social justice demands. Interview with M. Heydari, Aasoo. Retrieved from https://www.aasoo.org/fa/articles/1906 (in Persian)

Habibzadeh, A. (2008). Political participation of the working class in Iran. Tehran: Kavir Publications. (in Persian)

Kheirallahi, A. (2019). The classless workers. Tehran: Agah Publications. (in Persian)

Della Porta, D., & Diani, M. (2019). An introduction to social movements (M. T. Delfrooz, Trans.). Tehran: Kavir Publications. (in Persian)

Aref, P. (2019, August). The labor movement and transition to democracy in Iran. Euronews. Retrieved from https://per.euronews.com/2020/05/02/may-day-labor-movement-and-transition-to-democracy-in-iran (in Persian)

Alizadeh, T. (2018). A look at labor movements in Iran. IRAM Center for Iranian Studies, Ankara. Retrieved from https://iramcenter.org/fa/labor-movements-in-iran/ (in Persian)

Farvardin, H. (1982, May). An analysis of labor rights and workers' councils in the Islamic Republic of Iran. Tehran: Kaveh Publications. (in Persian)

Ghanei Rad, M. A., & Khosrokhavar, F. (2007). New social movements: The end of the struggle for welfare and social policy. Social Welfare Research Quarterly, 6(25), 235-267. Retrieved from http://ensani.ir/fa/article/download/25568 (in Persian)

Kar Online. (1985, February). Iranian workers leading the mass movement. Retrieved from https://kar-online.com/node/15753 (in Persian)

Kouhestani-Nejad, M. (2019). The return of the labor movement is a global phenomenon, not just specific to Iran. Interview with M. Heydari, Aasoo News Bulletin. Retrieved from https://www.aasoo.org/fa/articles/1761 (in Persian)

Giddens, A. (2010). Sociology (M. Sabouri, Trans.). Tehran: Nash Publications. (in Persian)